వరంగల్లోని భద్రకాళి ఆలయం తెలంగాణలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైన శక్తి పీఠాల్లో ఒకటి. ఈ ఆలయం చాలుక్యుల కాలంలో 625 CE/ADలో పుస్తకేశి రెండవ వారు నిర్మించారు.
వేంగి ప్రాంతాన్ని జయించిన సంబరంలో ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించి, తమ కుటుంబ దేవతగా భద్రకాళిని ఆరాధించారు.
ఆలయ చరిత్ర
చాలుక్య రాజు పులకేశి ద్వితీయుడు వేంగి విజయానికి ఆనందంగా ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. కాకతీయుల కాలంలో ఈ ఆలయం మరింత గొప్పగా మారింది.
కాకతీయులు భద్రకాళిని తమ ఇష్ట దేవతగా భావించి, చాలా మంది రాజులు దానికి దానాలు చేశారు. గణపతి దేవుడు, రుద్రామదేవి వంటి వారు ఆలయానికి పెద్ద దానాలు అందించారు.
కాకతీయులు భద్రకాళి చెరువును కూడా నిర్మించారు, ఇది ఆలయానికి ప్రత్యేక అందాన్ని ఇస్తుంది.
కాకతీయ కాలంలో ఆలయం శిఖరాల రాశిని చేరుకుంది. అలాఉద్దీన్ ఖిల్జీ దండయాత్రలో ఆలయం దెబ్బతిన్నప్పటికీ, 1950లలో శ్రీ గణపతి శాస్త్రి గారు దాన్ని పునర్నిర్మించారు.
ఆయన కర్ణాటక నుంచి వచ్చి, ఆలయాన్ని పునరుజ్జీవనం చేశారు. ఈ ఆలయం కోహినూర్ వజ్రం ఇది ఒక ప్రసిద్ధ లోక కథ మాత్రమే, చారిత్రక ఆధారాలు లేవు. కాకతీయులు అమ్మవారి కన్నులో కోహినూర్ను ఇన్లైడ్ చేశారని చెబుతారు, ఖిల్జీలు దాన్ని దోచుకున్నారు.
వాస్తుశిల్ప శైలి
ఆలయం చాలుక్యుల నాగర శైలిలో నిర్మితమైంది. ఏకశిలా విగ్రహం, స్తంభాలపై కాకతీయ కళాఖండాలు ఉన్నాయి. అమ్మవారి విగ్రహం రెక్కిగింజలతో చేయబడింది, ఆమె కోపస్వరూపాన్ని సూచిస్తుంది.
ఆలయం ఇసుక రాతితో నిర్మితమై, చుట్టూ పర్వతాలు, చెట్లు ఉన్నాయి. భద్రకాళి చెరువు ఆలయానికి సౌందర్యాన్ని ఇస్తుంది.
ఆలయంలో సింహ వాహనం, ఇతర దేవతల విగ్రహాలు ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాయి. కాకతీయులు చేసిన స్తంభాలపై దేవతా శిల్పాలు అద్భుతం. ఆలయం హిల్పై ఉండటం వల్ల దర్శనం రమణీయంగా ఉంటుంది.
2026 లేటెస్ట్ దర్శన సమయాలు
ఉదయం: 05:30 AM – 01:00 PM
మధ్యాహ్నం: 03:00 PM – 08:30 PM
ఎంట్రీ ఫీ: ఫ్రీ (no entry fee).
ఫోటోగ్రఫీ: సాధారణంగా ఇన్సైడ్ అలవ్ కాదు.
శుక్ర, శని, ఆదివారాలు ప్రత్యేక భక్తుల దర్శనం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
పూజా విధానాలు
దశరా, సంక్రాంతి, శివరాత్రి పండుగల్లో లక్షలాది భక్తులు వస్తారు. అమ్మవారికి కుంకుమ అర్చన, రక్తచందనం, బలి సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి.
భక్తులు ముండనం, గుండూరు పూజలు చేస్తారు. ప్రసాదంగా పులిహోర, లడ్డూగా ఇస్తారు. ఆలయంలో గుర్రపు బలి సంప్రదాయం ప్రసిద్ధి. ఏడాది పొద్దున భక్తులు పోటెత్తుకుని దర్శనం చేసుకుంటారు.
పురాణ మహిమలు
భద్రకాళి మహాకాళి స్వరూపం, అసురులను సంహరించే శక్తి స్వరూపిణి. దక్ష యజ్ఞంలో శివుడిని అవమానించినప్పుడు పార్వతి దహన రూపంగా భద్రకాళి అవతరించిందని పురాణాలు చెబుతాయి.
ఈ ఆలయంలో పాండవులు, కృష్ణుడు పూజించారని కథనాలు ఉన్నాయి.
అమ్మవారు భక్తులకు అబయాలు ప్రదానమైన దేవత. ఆరోగ్యం, సంతానం, విజయాలకు ఆరాధన చేస్తారు. కోహినూర్ కథతో ఆలయ మహత్త్వం మరింత పెరిగింది.
ఎలా చేరాలి & బెస్ట్ టైమ్
వరంగల్ నగరం, హనుమకొండ మధ్యలో ఉన్న ఆలయం. హైదరాబాద్కు 150 కి.మీ. దూరం.
రోడ్డు, రైలు మార్గాలు సులభం. ఆలయం హిల్పై ఉండటం వల్ల కొంచం దూరం కాలినడకన వెలాలి. పార్కింగ్, బస్సు సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
సందర్శనకు ఉత్తమ సమయం : అక్టోబర్–మార్చి: చల్లని, ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణం
నవరాత్రి & బతుకమ్మ సమయంలో: ఆలయం రంగులు, భక్తి సంబరాలతో నిండిపోతుంది – అదిరిపోయే అనుభవం!
సమీపంలో భద్రకాళి చెరువు, త్రిశూళ్ ఆలయాలు ఉన్నాయి. టూరిస్టులకు బోటింగ్, పిక్నిక్ స్పాట్గా ఆకర్షణ.
ఆధునిక ప్రాముఖ్యత
ఈ ఆలయం తెలంగాణ పర్యాటక కేంద్రం. స్థానికులకు రోజువారీ భక్తి కేంద్రం. యూట్యూబ్లో ఆలయ వీడియోలు ప్రసిద్ధి. భక్తులు రోజూ వేలాది మంది దర్శనం చేస్తారు.
ఈ ఆలయం వరంగల్ చరిత్రను సూచిస్తుంది. భద్రకాళి అమ్మవారి కృపకోరుకుని జీవితాలు మార్చుకుంటున్నారు. తెలంగాణ శక్తి స్వరూపం ఈ ఆలయం.
