వెయ్యి స్తంభాల ఆలయం – వరంగల్ కళా వైభవం
తెలంగాణలోని వరంగల్ (గతంలో ఓరుగల్లు) నగరం చారిత్రక ప్రాముఖ్యత కలిగిన ప్రాంతం. ఇక్కడి కాకతీయ వంశం కళా, శిల్పకళా వైభవానికి ప్రతీకగా నిలిచిన అద్భుత నిర్మాణాలలో ముఖ్యమైనది వెయ్యి స్తంభాల ఆలయం (Thousand Pillar Temple).
దీనిని తెలుగులో “వేయి స్తంభాల గుడి” అని, అధికారికంగా శ్రీ రుద్రేశ్వర స్వామి ఆలయం అని పిలుస్తారు. ఈ ఆలయం కాకతీయుల శిల్పకళా నైపుణ్యానికి, వాస్తుశిల్ప వైవిధ్యానికి జీవంత సాక్ష్యంగా నిలుస్తోంది.
చరిత్ర మరియు నిర్మాణం
ఈ ఆలయాన్ని 1163 ఏడాది సంవత్సరంలో కాకతీయ రాజు రుద్రదేవుడు (Rudra Deva) నిర్మించాడు. కొన్ని మూలాల ప్రకారం నిర్మాణం 1175 నుంచి 1324 వరకు కొనసాగి ఉండవచ్చు, మరికొన్ని సమాచారాల్లో 72 సంవత్సరాలు పట్టిందని చెబుతారు.
ఇది కాకతీయుల ఆరంభకాల శిల్పకళకు అత్యంత ముఖ్యమైన ఉదాహరణ. చాళుక్యుల శైలితో కలిపి కాకతీయ శైలిని ప్రదర్శించే ఈ ఆలయం తరువాతి కాళుక్య-ప్రారంభ కాకతీయ వాస్తుశిల్పానికి చెందినది.
ఆలయం హనుమకొండ పట్టణంలో హనుమకొండ కొండ కింద ఉంది. వరంగల్ నుండి సుమారు 5-6 కి.మీ. దూరంలో ఉండటం వల్ల పర్యాటకులకు సులభంగా చేరుకోవచ్చు.
యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ స్థాయి తాత్కాలిక జాబితాలో ఈ ఆలయం, వరంగల్ కోట, కాకతీయ కళాతోరణంతో పాటు చేర్చబడింది.
అద్భుతమైన శిల్పకళ మరియు నిర్మాణ విశేషాలు
ఆలయం ప్రధాన ఆకర్షణ దాని వెయ్యి స్తంభాలు. ఈ స్తంభాలు వివిధ పరిమాణాల్లో, సమానంగా, సౌందర్యంగా చెక్కబడ్డాయి. అలంకరణలో పూలు, ఆభరణాలు, గొలుసులు, బంగారు హారాలు వంటి డిజైన్లు కనిపిస్తాయి.
కొన్ని స్తంభాల్లో రంధ్రాలు అంత సూక్ష్మంగా ఉంటాయి, ఒక జుట్టు నారు కూడా లోపలికి వెళ్లదు అనే ప్రసిద్ధి ఉంది.
ఆలయం నక్షత్రాకార (star-shaped) పీఠంపై నిర్మితమైంది. ఇది త్రికూటాలయం (Trikutalayam) – మూడు గర్భగుడులు కలిగి ఉంటుంది.
వరంగల్ భద్రకాళి ఆలయం | Bhadrakali Temple Warangal – చరిత్ర, దర్శన సమయాలు & మహిమలు
ఒకటి శివుడికి (రుద్రేశ్వరుడు – లింగరూపం), రెండవది విష్ణువుకు (వాసుదేవుడు), మూడవది సూర్యభగవానుడికి అంకితం చేయబడింది.
ఈ మూడు దేవతలను ఒకే ఆలయంలో ప్రతిష్ఠించడం శైవ-వైష్ణవ సామరస్యానికి చిహ్నంగా చెబుతారు.
ఆలయ ప్రవేశద్వారం ఇరువైపులా రాతి ఏనుగులు (rock-cut elephants) చెక్కబడి ఉంటాయి.
అత్యంత ఆకర్షణీయమైనది ఒకే రాతితో (monolithic dolerite) చెక్కిన 6 అడుగుల ఎత్తైన నంది విగ్రహం. ఇది ఉత్తరాభిముఖంగా ఉండి, భక్తులను స్వాగతిస్తుంది.
ఇక్కడి స్తంభాలు, తూర్ణాలు, పెర్ఫోరేటెడ్ స్క్రీన్లు, ఐవరీ కార్వింగ్ టెక్నిక్లు కాకతీయ శిల్పుల నైపుణ్యాన్ని చాటుతాయి. ఆలయ పునాది ఇసుకపై నిర్మితమై భూకంపాలను తట్టుకోగలిగేలా రూపొందించబడింది.
ఇక్కడ కొన్ని అద్భుతమైన దృశ్యాలు చూడండి:

ఆలయం ముందు భాగం మరియు స్తంభాల సౌందర్యం:

పునరుద్ధరణ మరియు ప్రస్తుత స్థితి
తుగ్లక్ దండయాత్రల సమయంలో ఆలయం దెబ్బతిన్నది. తరువాత 2004లో భారత ప్రభుత్వం, ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI) ద్వారా పునరుద్ధరణ జరిగింది.
ప్రస్తుతం ASI నిర్వహణలో ఉంది. మహాశివరాత్రి, కుంకుమ పూజ, కార్తీక పౌర్ణమి వంటి పండుగల్లో వేలాది భక్తులు సందర్శిస్తారు.
ఈ ఆలయం కేవలం ఒక దేవాలయం కాదు – అది కాకతీయుల గొప్పతనానికి, శిల్పుల కళాత్మకతకు, హిందూ ఐక్యతకు చిహ్నం.
Warangal templesలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైనదిగా, పర్యాటకులు, చరిత్ర ప్రియులు తప్పక సందర్శించాల్సిన ప్రదేశం.
హైదరాబాద్ నుండి 150 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న ఈ ఆలయం మీరు ఒకసారి చూస్తే మరచిపోలేరు.
ఆలయ దర్శన సమయం ఉదయం 6 నుండి రాత్రి 8 గంటల వరకు.
ఈ అద్భుత శిల్పకళను స్వయంగా చూసి ఆనందించండి!