వడ్డే ఓబన్న తెలుగు చరిత్రలో ఒక అసాధారణ వీరుడు, బ్రిటిష్ వారిని తీవ్రంగా ఎదిరించిన మొదటి తరం స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. కర్నూలు జిల్లాలోని నల్లమాల అడవుల్లో జరిగిన పోరాటాల్లో అతని పాత్ర చిరస్మరణీయమైనది.
ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి వంటి పాలెగారి అనుచరుడిగా, వడ్డెర, బోయా, చెంచుల వంటి గిరిజన, బహుజన సముదాయాలను సమీకరించి బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా సైన్యాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు.
జననం మరియు మొదటి జీవితం
వడ్డే ఓబన్న 1807 జనవరి 11న కర్నూలు జిల్లాలో జన్మించాడు. వడ్డెర సముదాయానికి చెందిన అతను, అలెమారి జాతుల్లో పెరిగి, బాల్యంలోనే ధైర్యం, నాయకత్వ లక్షణాలు ప్రదర్శించాడు.
ఆ కాలంలో బ్రిటిష్ వారు రేనాడు ప్రాంతంలో పాలెగార్లను లొంగదొడ్చుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు.
ఓబన్న తన సముదాయంలోని యువకులను సమీకరించి, స్థానిక పాలెగారు ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డికి వ్యక్తిగత సైనికుడిగా చేరాడు.
అతని జీవితం పోరాట స్ఫూర్తితో నిండినది, బలహీన వర్గాల నుంచి ఉద్భవించి భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమానికి దోహదపడ్డాడు.
ఓబన్నలా బహుజన సమాజాలు బ్రిటిష్ దమనానికి వ్యతిరేకంగా నిలబడి పోరాడాయి. వడ్డెర్లు, బోయాలు వంటి గిరిజనులు నల్లమాల అడవుల్లో గెరిల్లా యుద్ధ నైపుణ్యాలతో ప్రసిద్ధి చెందారు.
ఓబన్న ఈ సముదాయాలను ఏకం చేసి, 2,000 మంది సైన్యాన్ని సిద్ధం చేశాడు. అతని జనన తేదీని జయంతి వేడుకలుగా జనవరి 11న రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఘనంగా జరుపుకుంటున్నారు.
బ్రిటిష్ వారిపై పోరాటాలు
1846లో బ్రిటిష్ దౌర్జన్యాలకు వ్యతిరేకంగా ఓబన్న పోరాటం ప్రారంభమైంది. మే నెలలో కోవెలకుంటలోని ట్రెజరీని కొల్లగొట్టి, డబ్బును ప్రజలకు పంచాడు.
జూలైలో లెఫ్టినెంట్ వాట్స్ మిలిటరీతో భీకర పోరు చేసి, బ్రిటిష్ సైన్యాన్ని తరిమి కొట్టాడు. ఈ విజయాలు తెలుగునాట ధైర్యాన్ని తెప్పించాయి.
నరసింహారెడ్డి ఏర్పాటు చేసిన సైన్యంలో ఓబన్న సైన్యాధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. 10,000 మంది సైనికులతో బ్రిటిష్లను ఎదిరించాడు.
1857 సిపాయి తిరుగుబాటికి ముందే ఈ పోరాటాలు జరిగాయి, కాబట్టి ఓబన్నను మొదటి తరం స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడిగా పిలుస్తారు.
నల్లమాల అడవుల్లో గెరిల్లా టాక్టిక్స్తో బ్రిటిష్ సైన్యాన్ని భయపెట్టాడు.
ఓబన్న పోరాటం సామాజిక న్యాయం కోసం కూడా ఉండేది. అన్ని BC, SC కులాలను సమీకరించి, బలహీనులకు ఆయుధం పట్టించాడు. ఈ విధంగా అతను బహుజన ఉద్యమానికి చిహ్నంగా నిలిచాడు.
నరసింహారెడ్డితో సన్నిహిత సంబంధం
ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి రేనాడు పాలెగారుడు, బ్రిటిష్ పన్నులు, దమనానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడాడు. ఓబన్న అతని ప్రధాన అనుచరుడు, సైన్యాధ్యక్షుడు.
నరసింహారెడ్డి అరెస్టయిన తర్వాత కూడా ఓబన్న పోరాటం కొనసాగించాడు. అతను నరసింహారెడ్డి కుటుంబాన్ని కాపాడాడని చరిత్రలో పేర్కొన్నారు.
ఈ దత్తాంభరం 1847లో ఉధృతంగా జరిగింది. ఓబన్న నాయకత్వంలో వడ్డెరలు ముందంజలో నిలిచి, బ్రిటిష్ సైన్యాన్ని ఎదిరించారు. ఈ పోరాటాలు తెలుగు ప్రజల్లో జాతీయ భావనను రేకెత్తించాయి.
చారిత్రక ప్రాముఖ్యత
1857 తిరుగుబాటును మొదటి స్వాతంత్ర్య యుద్ధంగా చెబుతారు, కానీ 1846లో ఓబన్న-నరసింహారెడ్డి పోరాటాలు అంతకు ముందుగా జరిగాయి. ఈ కారణంగా ఓబన్న చరిత్రలో తక్కువ చేయబడ్డాడు. అయితే, ఇటీవల పుస్తకాలు, జయంతి వేడుకల ద్వారా అతని కథ పునరుద్ధరించబడుతోంది.
వడ్డే ఓబన్న నేషనల్ సేవా సమితి వంటి సంస్థలు అతని 217వ జయంతిని ఘనంగా జరుపుతున్నాయి. కర్నూలు, అనంతపురం జిల్లాల్లో విగ్రహాలకు పూలమాలలు, సమావేశాలు జరుగుతున్నాయి.
అతని చరిత్రపై పుస్తకాలు రాసిన రచయితలు అజీజ్, ఇనాయతుల్లా వంటి వారు వాస్తవాలను యథావత్తుగా వివరించారు.
ఆధునిక ప్రభావం మరియు ఆదర్శం
వడ్డే ఓబన్న పోరాటం బహుజన సామాజిక ఉద్యమాలకు ప్రేరణ. వడ్డెర సమాజం ప్రతి ఏటా జనవరి 11న జయంతి ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తూ, చరిత్రలో తమ స్థానాన్ని పునరుద్ధరిస్తోంది.
టీజీవీ కళాక్షేత్రం అధ్యక్షుడు పత్తి ఓబులయ్య, ఎమ్మెల్సీ లేళ్ల అప్పిరెడ్డి వంటి నాయకులు అతని స్ఫూర్తిని ప్రస్తావిస్తున్నారు.
నేటి యువత వడ్డే ఓబన్న జీవితాన్ని ఆదర్శంగా తీసుకోవాలి. బలహీన వర్గాల నుంచి వచ్చి, దేశం కోసం పోరాడిన అతని ధైర్యం అమరం.
తెలుగునాట రాజకీయ, సామాజిక నాయకులు అతని వీరత్వాన్ని గుర్తుచేస్తూ, భవిష్యత్ తరాలకు ప్రేరణగా చేస్తున్నారు.
వడ్డే ఓబన్న మరణం, కుటుంబ వివరాలు చారిత్రక రికార్డుల్లో పూర్తిగా లేవు, కానీ ప్రధాన మూలాలు ఇలా చెబుతున్నాయి.
మరణ తేదీ
1846 అక్టోబర్ 6న కర్నూలు జిల్లా పేరుసోముల కొండపై బ్రిటిష్లతో జరిగిన యుద్ధంలో వీరమరణం పొందాడు.
ఆ సమయంలో అతని వయసు సుమారు 39 సంవత్సరాలు. ఇది ఉయ్యాలవాడ నరసింహారెడ్డి పోరాటంలో చివరి దశ.
కుటుంబ వివరాలు
తండ్రి: వడ్డె సుబ్బయ్య (నొస్సం గ్రామం తలారి/విలేజ్ గార్డ్).
తల్లి: సుబ్బమ్మ.
నొస్సం గ్రామం (సంజామల మండలం, నంద్యాల జిల్లా)లో జన్మించాడు. భార్య, పిల్లల వివరాలు చరిత్రలో పేర్కొనబడలేదు.