నెట్వర్క్ మార్కెటింగ్ అంటే ఏమిటి? పైరమిడ్ స్కీమ్లా ఉంటే ఎలా గుర్తించాలి? డబ్బు కోల్పోకుండా ఉండాలంటే!
నెట్వర్క్ మార్కెటింగ్ (MLM) అనేది ఉత్పత్తులు విక్రయించి, ఇతరులను రిక్రూట్ చేసి కమిషన్ సంపాదించే వ్యాపార మోడల్.
కానీ చాలా మంది దీని వల్ల డబ్బు కోల్పోతున్నారు ఎందుకంటే కొన్ని పైరమిడ్ స్కీమ్లు (చైన్ మార్కెటింగ్) లా పని చేస్తాయి.
నెట్వర్క్ మార్కెటింగ్ ఎలా పని చేస్తుంది?
నెట్వర్క్ మార్కెటింగ్లో మీరు కంపెనీ ఉత్పత్తులు (హెల్త్ సప్లిమెంట్స్, కాస్మెటిక్స్) కొని విక్రయిస్తారు మరియు మీ డౌన్లైన్ (రిక్రూట్ చేసినవారు) అమ్మకాలపై కమిషన్ పొందుతారు.
లీగల్ MLMల్లో ఉత్పత్తి విక్రయం ప్రధానం, రిక్రూట్మెంట్ సహాయకం. భారత్లో Direct Selling Guidelines 2021 ప్రకారం రిజిస్టర్ అయిన కంపెనీలు మాత్రమే చట్టబద్ధం.
పైరమిడ్ స్కీమ్లు vs లీగల్ MLM: తేడాలు
| లక్షణం | లెగల్ MLM | పైరమిడ్ స్కీమ్ |
|---|---|---|
| ఆదాయ మూలం | ఉత్పత్తి విక్రయం (70%+) | రిక్రూట్ ఫీజు మాత్రమే |
| ఉత్పత్తి | నాణ్యమైన, మార్కెట్ డిమాండ్ | అవసరం లేని లేదా ధర ఎక్కువ |
| రిటర్న్ ప్రామిస్ | రియలిస్టిక్ (5-20%) | క్విక్ రిచ్ (డబుల్/ట్రిపుల్) |
| రిజిస్ట్రేషన్ | IDSA సభ్యుడు, GST | లేదు లేదా షెల్ కంపెనీ |
| RBI/ED వార్నింగ్ | లేదు | ఉంది (QNet, Saradha) |
Prize Chits Act 1978 ప్రకారం పైరమిడ్ స్కీమ్లు చట్టవిరుద్ధం; రిక్రూట్ చేయకపోతే కూలిపోతాయి.
పైరమిడ్ స్కీమ్లు ఎలా గుర్తించాలి?
- ఎక్కువ రిటర్న్ ప్రామిస్: “1 నెలలో రూ.50,000 సంపాదించండి” అంటే అపావి.
- జాయినింగ్ ఫీజు ఫోకస్: ఉత్పత్తి కొనాల్సిన అవసరం లేకుండా ఫీజు మాత్రమే.
- ప్రెషర్ రిక్రూట్: “ఫ్రెండ్స్ను చేర్చండి లేకపోతే లాస్” అంటే రెడ్ ఫ్లాగ్.
- కంపెనీ డీటెయిల్స్: వెబ్సైట్, రిజిస్ట్రేషన్ చూడండి; MCA.gov.inలో చెక్ చేయండి.
- పాత మెంబర్స్ స్టేటస్: టాప్ లెవల్ వారు మాత్రమే సక్సెస్ అంటే స్కామ్.
ఇండియాలో Speak Asia, QNet, Saradha లాంటివి మోసాలు; లక్షలాది మంది డబ్బు కోల్పోయారు.
కనిపెట్టకుండా డబ్బు కోల్పోకుండా మంచి సజెషన్స్
రిసెర్చ్ చేయండి: IDSA.in లేదా DSAIndia.orgలో లీగల్ కంపెనీలు చూడండి (Amway, Herbalife, Vestige).
చిన్నగా మొదలుపెట్టండి: జాయినింగ్ ఫీ ₹5,000 కంటే తక్కువ; ఉత్పత్తి కొని టెస్ట్ చేయండి.
కాంట్రాక్ట్ చదవండి: రిఫండ్ పాలసీ, కమిషన్ స్ట్రక్చర్ క్లియర్గా ఉండాలి.
ఫ్రెండ్స్పై ప్రెషర్ వద్దు: ఎవరైనా జాయిన్ అవ్వమంటే వార్నింగ్ ఇవ్వండి.
అల్టర్నేటివ్స్: ఫ్రీలాన్సింగ్, స్టాక్ మార్కెట్, స్కిల్ లెర్నింగ్ (Upwork, Zerodha) బెటర్ ఆప్షన్స్.
కంప్లైంట్ చేయండి: స్కామ్ అనిపిస్తే cybercrime.gov.in లేదా 1930కి కాల్ చేయండి.
నెట్వర్క్ మార్కెటింగ్ 1% మందికి మాత్రమే ప్రాఫిట్; మిగతా 99% లాస్. రిస్క్ తీసుకునే ముందు ఆలోచించండి!